هشدار محتوایی: این گزارش شامل اشاره به بازداشت، فشار روانی و وضعیت نامساعد یک زندانی سیاسی است.
مهشاد کشانی، دانشجوی ۲۲ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، صبح دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ بار دیگر در اصفهان بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در گزارش هرانا، حدود ساعت هفت صبح سه مرد و یک زن با لباس شخصی به منزل خانوادگی مهشاد کشانی مراجعه کردند و او را با خود بردند. مأموران نام نهاد بازداشتکننده را اعلام نکردند و تا زمان تنظیم این گزارش، مهشاد تماسی با خانواده خود نداشته است.
گزارشهای ههنگاو و آژانس خبری ژینها نیز میگویند مأموران هنگام ورود به خانه حکم قضایی ارائه نکرده و درباره وابستگی سازمانی خود توضیحی ندادهاند. این دو منبع، بازداشت او را به تشکیل یک پرونده جدید مرتبط دانستهاند.
اتهامات پرونده جدید مهشاد کشانی
به گفته منبعی نزدیک به خانواده که هرانا اظهارات او را منتشر کرده است، مهشاد کشانی در پرونده جدید با اتهامهای «تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر به قصد برهمزدن امنیت کشور» و «اخلال در نظم و آسایش عمومی» مواجه شده است.
تا زمان انتشار این گزارش، دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی درباره مبنای این اتهامها، محتوای پرونده یا دلایل بازداشت مهشاد کشانی توضیح عمومی ارائه نکردهاند. همچنین مشخص نیست که آیا او به وکیل دسترسی پیدا کرده یا اتهامها رسماً در حضور وکیل به وی تفهیم شدهاند. سنگینی عناوین اتهامی، انتقال او به مکانی نامعلوم و بیاطلاعی خانواده از وضعیتش، نگرانیها درباره سلامت، امنیت و دسترسی او به حقوق اولیه قانونی را افزایش داده است.
بازداشت در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴
مهشاد کشانی پیش از این نیز روز ۱۰ دیماه ۱۴۰۴، همزمان با گسترش اعتراضات در اصفهان، بازداشت شده بود. ایرانوایر در آن زمان گزارش داد که بازداشت او در اصفهان و پیش از موعد رسمی اجرای حکم حبس پیشینش، یعنی ۱۷ دی، صورت گرفته است.
او پس از این بازداشت به زندان دولتآباد اصفهان منتقل شد. در کنار اجرای بخش قابلاجرای محکومیت پیشین، پرونده دیگری نیز در ارتباط با اعتراضات دیماه برای او گشوده شد. طبق گزارشهای منتشرشده، مهشاد کشانی در تیرماه ۱۴۰۵، پس از پایان دوره حبس قابلاجرا و با سپردن وثیقه برای پرونده اعتراضات، بهطور موقت آزاد شد. بازداشت تازه او تنها مدت کوتاهی پس از این آزادی صورت گرفته است.
محکومیت پیشین؛ شش سال حبس با شش ماه بخش اجرایی
سابقه برخورد قضایی با مهشاد کشانی به تیرماه ۱۴۰۲ بازمیگردد. او روز ۲۰ تیر آن سال همراه با شماری دیگر از شهروندان و فعالان مدنی در اصفهان بازداشت شد. گزارش بازداشت سال ۱۴۰۲ هرانا میگوید برخی بازداشتشدگان به زندان دستگرد و شماری دیگر به بازداشتگاه اداره اطلاعات اصفهان منتقل شدند.
در سال ۱۴۰۳، شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان به ریاست محمد توکلی، مهشاد کشانی و ۲۱ متهم سیاسی دیگر را محاکمه کرد. مهشاد به اتهامهای «عضویت در دستهها و جمعیتها با هدف برهمزدن امنیت کشور» و «تبلیغ علیه نظام» در مجموع به شش سال حبس محکوم شد.
بر اساس جزئیات منتشرشده از حکم، با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی پنج سال حبس قابل اجرا اعلام شد؛ بااینحال، چهار سال و شش ماه آن برای مدت ۱۰ سال تعلیق شد و در عمل شش ماه حبس باقی ماند. او همچنین به دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت از فعالیت در فضای مجازی محکوم شده بود.
گزارشهایی از فشار روانی در دوره بازداشت قبلی
در خرداد ۱۴۰۵، گزارشهایی درباره وخامت وضعیت جسمی و روانی مهشاد کشانی در زندان دولتآباد منتشر شد. آژانس خبری ژینها نوشت که او پس از انتقال به سلول انفرادی و تحمل فشار روانی، به بیمارستان اعصاب و روان مدرس منتقل شده است.
در این گزارش ادعا شده بود که مهشاد در دوره انفرادی به خود آسیب رسانده است. این ادعا از سوی مقامهای قضایی یا مسئولان زندان تأیید نشد، اما خانواده و نزدیکانش نسبت به پیامدهای ادامه فشارها بر سلامت او ابراز نگرانی کرده بودند.
پیشینه گزارششده از مشکلات جسمی و روانی، بیاطلاعی کنونی از محل نگهداری او را نگرانکنندهتر میکند. مقامهای مسئول موظفاند درباره محل بازداشت، وضعیت سلامت و امکان تماس او با خانواده و وکیل شفافسازی کنند.
بازداشت بدون شفافیت و نگرانی از تکرار فشارها
در بازداشتهای امنیتی، نامشخصبودن نهاد بازداشتکننده و محل نگهداری، خانواده فرد بازداشتشده را از امکان پیگیری مؤثر محروم میکند. در پرونده مهشاد کشانی نیز تاکنون مشخص نشده است که کدام نهاد او را بازداشت کرده و بازجوییها زیر نظر چه مرجعی انجام میشود.
استفاده از اتهامهای گسترده امنیتی، بدون انتشار اطلاعات درباره رفتار مشخص منتسب به متهم، امکان ارزیابی مستقل پرونده را محدود میکند. اصل برائت ایجاب میکند که اتهامهای مطرحشده تا زمان رسیدگی در دادگاهی مستقل و برخورداری متهم از حق دفاع، بهعنوان جرم اثباتشده بازنشر نشوند. از سوی دیگر، گزارشهای پیشین درباره وضعیت روانی مهشاد، ضرورت دسترسی فوری او به مراقبتهای پزشکی مستقل را برجسته میکند. مسئولیت سلامت فرد بازداشتشده از لحظه سلب آزادی بر عهده نهاد نگهدارنده است.
آخرین وضعیت مهشاد کشانی
تا زمان تنظیم این گزارش در روز ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، اطلاعات قابلاتکایی درباره محل نگهداری مهشاد کشانی، وضعیت سلامت او، تماس با خانواده یا دسترسی به وکیل منتشر نشده است. همچنین هیچ مقام قضایی یا امنیتی مسئولیت بازداشت او را بهطور رسمی بر عهده نگرفته و توضیح عمومی درباره پرونده جدید ارائه نکرده است. منابع حقوقبشری اعلام کردهاند که پیگیری برای روشنشدن وضعیت این دانشجوی ۲۲ ساله ادامه دارد.
بازداشت دوباره مهشاد کشانی، تنها چند هفته پس از آزادی، ادامه چرخهای از احضار، بازداشت، حبس و تشکیل پروندههای تازه علیه دانشجویان و معترضان را نشان میدهد. تا زمانی که محل نگهداری و وضعیت او روشن نشده است، نگرانی درباره امنیت و سلامت این دانشجو پابرجا خواهد ماند.